Önce şunu netleştirelim
Bir arama motorunda "sıralama" kavramı nettir: birinci sayfada üçüncü sıradasınızdır. Yapay zekada böyle bir sıra yoktur. Model bir soruya cevap verirken genellikle iki ila dört isim söyler, bazen hiç isim söylemez, bazen de sizi tarif eder ama adınızı anmaz.
Bu yüzden "yapay zekada çıkıyorum" ifadesi, hangi sorunun sorulduğu bilinmeden anlamsızdır. Aynı işletme "İzmit'te gömük yirmilik çekimi yapan klinik" sorusunda çıkarken, "Kocaeli'de en iyi diş kliniği" sorusunda hiç anılmayabilir.
Ölçüm için üç değişken
Bir görünürlük iddiası ancak şu üçü belirlendiğinde ölçülebilir hale gelir:
1. Sorgu. Tam olarak hangi cümle soruluyor? "Kocaeli oto servis" ile "Körfez'de otomatik şanzıman tamiri yapan yer" tamamen farklı iki sorudur ve farklı cevaplar üretirler.
2. Platform. ChatGPT, Gemini ve Google'ın yapay zeka özeti farklı kaynaklardan beslenir ve farklı cevaplar verir. Birinde çıkmak diğerinde çıkmayı garantilemez.
3. Tarih. Modeller güncellenir, kaynaklar değişir. Bugün çıkan bir isim üç ay sonra çıkmayabilir. Bu yüzden ölçüm tek seferlik değil, tekrarlanan bir iştir.
Dar sorgu ve geniş sorgu farkı
Bu ayrım, beklentiyi doğru kurmanın anahtarıdır.
Dar sorgu bir ilçe, bir hizmet veya bir marka içerir: "Gebze'de fren balata değişimi ne kadar", "İzmit'te Volkswagen özel servisi". Rekabet düşüktür, doğru kurulmuş bir işletme birkaç ay içinde bu sorularda anılmaya başlar.
Geniş sorgu şehir geneli ve üstünlük iddiası içerir: "Kocaeli'de en iyi oto servis". Yüzlerce aday vardır, model genellikle en çok yorum almış, en görünür olanları söyler. Burada yer almak aylar sürer ve garanti edilemez.
Ciddi bir hizmet sağlayıcı bu farkı baştan söyler. Yalnızca geniş sorgu vaat eden bir teklif, tutulması zor bir sözdür.
Nasıl test edersiniz
Kendiniz yapabileceğiniz basit bir yöntem:
- Müşterinizin gerçekten soracağı beş cümle yazın. Kendi kullandığınız terimleri değil, müşterinin kullandığı günlük dili kullanın.
- Bu beş cümleyi ChatGPT, Gemini ve Google'ın yapay zeka özetine ayrı ayrı sorun.
- Her cevabın ekran görüntüsünü tarihiyle birlikte kaydedin.
- Aynı testi ayda bir tekrarlayın.
Önemli bir ayrıntı: testi yaparken oturumu kapatın veya gizli pencere kullanın. Açık oturumda model sizin geçmiş konuşmalarınızdan etkilenebilir ve size kendi işletmenizi söyleyebilir. Bu gerçek bir sonuç değildir.
Ne zaman "çıktı" sayılır
Makul bir ölçüt şudur: belirlenen sorguda, belirlenen platformlardan en az birinde, işletmenin adı cevap metninde geçiyorsa çıkmış sayılır. Kaçıncı sırada anıldığı ikincil bir ayrıntıdır; çünkü cevapta yalnızca birkaç isim vardır ve hepsi görünür.
Adınız geçmiyor ama "şehir merkezinde birkaç klinik var" gibi genel bir cevap alıyorsanız, çıkmamışsınız demektir.
Garanti verilebilir mi
Hiçbir sağlayıcı bir dil modelinin ne söyleyeceğini taahhüt edemez. Modeller kapalı sistemlerdir ve nasıl karar verdikleri dışarıdan görülmez.
Verilebilecek makul taahhüt şudur: belirlenen sorgularda, belirlenen sürede, belirlenen orandan az çıkılırsa hizmet uzatılır veya bedeli iade edilir. Bu, sonucu değil riski paylaşan bir taahhüttür ve dürüst olanı budur.